İşçilik Alacakları Davası – Hem Vakfa Hem De Kooperatif Üye Ve Temsilcilerine Hizmet Eden Davacı İşçi Açısından Birlikte İstihdam Olgusunun Var Olduğu – Her İki Davalının Birlikte Müştereken Ve Müteselsilin Sorumluluğuna Karar Verilmesi Gerektiği
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi 27.04.2012 T. 2011/52010 E. 2012/14755 K.
“…1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalı Vakıf vekilinin tüm, davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.
2- Özellikle grup şirketlerinde ortaya çıkan bir çalışma biçimi olan birlikte istihdam şeklindeki çalışmada, işçilerin bir kısmı aynı anda birden fazla işverene ve birlikte hizmet vermektedirler. Daha çok yönetim organizasyonu kapsamında birbiriyle bağlantılı olan bu şirketler, aynı binalarda hizmet verebilmekte ve bir kısım işçiler iş görme edimini işverenlerin tamamına karşı yerine getirmektedir. Tüm şirketlerin idare müdürlüğünün aynı şahıs tarafından yapılması, şirketlerin birlikte kullandığı işyerinde verilen muhasebe, güvenlik, ulaşım, temizlik, kafeterya ve yemek hizmetlerinin yine tüm işverenlere karşı verilmiş olması buna örnek olarak gösterilebilir. Bu gibi bir ilişkide, işçi ile işverenler arasında tek bir iş ilişkisi vardır. Birlikte istihdam eden ve organik bağ içinde olan işverenler, adi ortaklık hükümleri gereği müştereken ve müteselsilin sorumludurlar. Birlikte istihdam şeklindeki çalışma şirket dışındaki işverenler açısından da söz konusu olabilir.
Dosya içeriğine göre davalılar Vakıf ve Kooperatifin aynı üyeler tarafından kurulduğu, temsilcilerinin aynı olduğu, aynı işyerini kullandıkları, çalıştırılan işçilerin kimi zaman salt Vakıf veya Kooperatif, kimi zaman da her ikisi üzerinde kayden gösterildiği, ancak çalışanların hem Vakıf, hem de Kooperatif üyelerine hizmet ettikleri, işyerinin birinden diğerine devrinin söz konusu olmadığı anlaşılmaktadır. Somut uyuşmazlıkta hem Vakfa hem de Kooperatif üye ve temsilcilerine hizmet eden davacı işçi açısından, birlikte istihdam olgusu nedeni ile her iki davalının birlikte müştereken ve müteselsilin sorumluluğuna karar verilmelidir. Yazılı şekilde davalı Kooperatif yönünden husumetten davanın reddine karar verilmesi hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.”
İşçi Alacakları Davası – Ücret Farkı İle Eşit Davranma Borcuna Aykırılık Tazminatının Ödetilmesi İstemi – Davacı İle Diğer İşçiler Bakımından İşverenin Eşit Davranma Borcuna Aykırılığının Olup Olmadığının Tespiti Gerektiği
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi 12.02.2008 T. 2007/33247 E. 2008/114 K.
“…Davacının davalı şirket yanında aynı guruba ait diğer şirketlerden ücret aldığı ve her üç şirkete karşı insan kaynaklan müdür sıfatıyla sorumluluğunun olduğu dosya içindeki bilgi ve belgelerle taraflar beyanlarından anlaşılmaktadır.
Dairemizin 27.2.2006 gün 2006/1163/ E, 2006/ 4714 K. kararında da belirtildiği üzere, işçinin aynı guruba ait şirketlerin bir kısmına ya da tamamına birlikte hizmet vermiş olması ve bu çalışmaların kısmi çalışma şeklinde ayrıştırılmasının mümkün olmaması halinde birlikte istihdam olgusundan söz edilir. Somut olayda da, davacının davalı şirket dışında Beşer Holding Anonim Şirketi ile Öz-il Otomotiv Limited Şirketlerine aynı anda hizmet verdiği ve sorumluluk üstlendiği buna karşın her üç şirketten ücret aldığı anlaşılmaktadır.
4857 sayılı İş Kanunu’nun 5. maddesinde işverenin eşit davranma borcu düzenlenmiş, işverenin buna aykırı davranması halinde işçinin, 4 aya kadar ücreti tutarında bir tazminat ile yoksun kaldığı hakları talep edebileceği hükme bağlanmıştır.
Eşitlik ilkesi aynı durumda olan işçiler yönünden geçerlidir. Başka bir anlatımla işverenin, farklı konumda olan işçiler bakımından eşit davranma yükümü yerine yönetim hakkı kapsamında farklı davranma serbestîsinden söz edilir.
Somut olayda da davacının birlikte istihdam edilen bir işçi olduğu gözetilerek bir değerlendirmeye gidilmelidir. Davacının davalı işverenin diğer bir işçi ya da aynı guruba ait başka bir işçi ile karşılaştırılması doğru olmaz. Birlikte istihdam oluşturan işverenlerin eşit davranma yükümü, kural olarak birlikte istihdama dâhil işçiler yönünden hüküm ifade eder.
Davacı işçinin davalı işveren tarafından ödenen ücretleri Aralık 2004 ayından itibaren artmamış olsa da, Beşer Holding Anonim Şirketi ile Öz-il Otomotiv Limited Şirketleri tarafından ödenen ücretler sürekli artmış durumdadır. Davalı işveren bu sebeple davacının toplam gelirleri itibarıyla aynı guruba ait şirketlerin diğer çalışanlarının hepsinin üzerinde ücret ödendiğini savunmuştur.
Somut olay yönünden çözümü gereken konu davacı gibi birlikte istihdam edilen diğer işçiler olup olmadığını belirlemek ve davacı ile bu işçiler bakımından işverenin eşit davranma borcuna aykırılığın olup olmadığını tespit etmekten ibarettir Yoksa gurubu oluşturan şirketlerden birinde işçilere uygulanan ücret artışlarının olduğu gibi birlikte istihdama dâhil işçilere de uygulanması gerekmez. Bu itibarla davacı işçi yönünden Beşer Holding ticaret ve finans müdürü ücretleri dikkate alınarak değerlendirme yapılması doğru olmamıştır. Her şeyden önce sözü edilen çalışanın birlikte istihdam kapsamında olup olmadığı bilinmemektedir. Mahkemece eksik inceleme ve hatalı değerlendirme sonucu karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.”
İşçi Alacakları Davası – Organik Bağ Ve Birlikte İstihdam Halinde Bütün Şirketlerin İşçilik Alacaklarından Müteselsilen Sorumlu OLDUĞU – Sorumluluk Tespitinde Şirket Kayıtlarının Getirtilerek İncelenmesi Gerektiği – Gelecek Belgelere Göre Sonuca Gidilmesi Gerektiği
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi 17.03.2015 T. 2013/16040 E. 2015/10743 K.
“…Davacının çalıştığı … adlı şirket ile diğer davalı şirketler aarsında işverenlik ilişkisi olup olmadığı açısından uyuşmazlık bulunmaktadır.
Uygulamada, işverenlerin değişik isimler altında işletme ve şirket kurdukları, aynı yerde değişik isimler altında faaliyet yürüttükleri görülmektedir. Buna paralel olarak da işçi bu değişik şirketlerde çalışırken sigortası başka bir şirket tarafından yatırılıyor gösterilmektedir. Bu gibi olayların çözümünde organik bağ ve birlikte istihdam konuları araştırılmalıdır.
Ticaret sicil kayıtlarından şirketlerin hakim sermaye ortakları ile diğer şirketin ortaklarının aynı olması, şirketlerin Ticaret Sicilinde kayıtlı adreslerinin aynı olması, faaliyet konularının aynı olması, yönetim kurulu üyelerinin aynı kişiler olması, aynı adreste faaliyet göstermeleri, işçinin ara vermeksizin bir şirketten diğerine geçiş yapması, kesintisiz çalışmaya devam etmesi halinde organik bağdan söz edilebilir.
Bir şirketin kapatılarak kapanan şirketin çalışanlarının aynı ortaklara bağlı başka bir şirkette çalıştırılması halinde işyeri devrinden değil organik bağdan hareket etmek gerekir. Organik bağ, birlikte istihdam şeklinde de ortaya çıkabilir. Birlikte istihdam, bir işçinin aynı hizmetini birbiri ile yönetimsel, ticari veya sözleşmesel bir bağı bulunan birden fazla işverene sunmasıdır. Bu şirketler grup veya aile şirketi olarak ortaya çıkabilir. Kısmi süreli çalışma gibi ayrım yapılması, hangi şirkete ne kadar hizmet verdiğinin tespiti, çalışmanın iç içe girmesi nedeni ile mümkün değildir. Tüm şirketlerin idare müdürlüğünün aynı şahis tarafından yapılması, şirketlerin birlikte kullandığı binanın girişinde verilen güvenlik hizmetleri, ulaşım, temizlik , kafeterya yemek hizmetlerinin yine tüm işverenlere karşı verilmesi, işçinin tüm şirketlere aynı anda hizmet etmesi halinde, ücret işverenlerden biri veya birkaçı tarafından ödense de veya sosyal sigorta primi bir başka işverence yatırılsa da birlikte istihdam söz konusudur.
Organik bağ ve birlikte istihdam halinde bütün şirketler işçilik alacaklarından müteselsilen sorumludurlar.
Somut olayda, davacının talep ettiği döneme ilişkin hüküm altına alınan alacaklardan diğer davalı … şirketinin sorumlu tutulup tutulmayacağının tespiti açısından, davalı işverenliğin ve …’nin SGK’ndan ve Ticaret Sicili Memurluğu’ndan kuruluş belgeleri, işyeri devri, birleşmesi, ünvan değişikliği, ortak değişikliği, temsil ve ilzama yetkili kişileri ve bu kişilerdeki değişiklikler, adresleri ve adres değişiklikleri, iştigal konularına ilişkin belgeler getirtilerek … ile davalı diğer iki şirket arasındaki ilişki taraflara açıklattırılmalı, şirketler arasında organik bağ, birlikte istihdam, işyeri devri, iş akti devri hususları değerlendirilerek … şirketi ile diğer şirketler arasındaki hukuki ilişkinin niteliğine göre bu davalı yönünden alacaklardan sorumlu olup olmayacağına karar verilmelidir. Organik bağ veya birlikte istihdamın tespit edilmesi halinde davalı … de hüküm altına alınan alacaklardan sorumlu tutulmalıdır. Eksik inceleme ve araştırma ile bu davalı yönünden davanın reddine karar verilmesi hatalıdır.”
İşe İade Davası -Davalı Şirketlerin Aynı Adreste Faaliyet Gösterip Aynı İşi Yaptıkları – Şirketlerin İşçi Sayılarının Toplamının Otuzu Aştığı – Davanın Otuz İşçi Koşulu Gerçekleşmediği Gerekçesiyle Reddinin İsabetsiz Olduğu
Yargıtay 22. Hukuk Dairesi 05.06.2012 T. 2011/12523 E. 2012/12495 K.
“…Davalı işyerinde tıbbı tanıtım temsilcisi olarak çalışan davacının iş sözleşmesinin, çalışmalarını ciddiyet ve özenden yoksun olarak yapması ve denetim sırasında görev yerinde bulunmaması nedenleriyle haklı nedenle feshedildiği dosyadaki bilgi ve belgelerden anlaşılmaktadır.
Somut olayda, davacı, davalılar tarafından birlikte istihdam edildiğini iddia etmiş, davalılar vekilleri ise davacının sadece davalı B… şirketinin işçisi olduğunu, her üç şirket tarafından istihdam edilmediğini, davalıların ayrı tüzel kişilikleri olduğunu savunmuştur. Mahkemece, birlikte istihdam unsurunun bulunmadığı ve davacının sadece davalı B… şirketinin işçisi olduğunun kabulü ile, davalı şirkette fesih tarihinde 30’dan az işçi çalıştığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de, aynı gün incelenen benzer dosyalarda, davalı şirketlerin aynı adreste faaliyet gösterdikleri, aynı işi yaptıkları ve birlikte istihdam ettikleri anlaşılmış olup, bu üç şirketin işçi sayılarının toplamının 30 işçi sayısını aştığı görüldüğünden, davanın 30 işçi koşulu gerçekleşmediği gerekçesiyle reddi hatalı olmuş ve hüküm bu nedenle bozmayı gerektirmiştir. Mahkemece dosyanın esasına girilerek inceleme yapılması gerekmektedir.”
