İş hukukunda belirli ve belirsiz süreli olmak üzere temel 2 sözleşme türü olmakla birlikte bu sözleşme türlerine kanunda öngörülen başkaca şartlar getirmek suretiyle farklı türde sözleşme türleri meydana getirilebilmektedir. Ancak unutmamak gerekir ki kanunda öngörülmüş olmakla birlikte bu başka sözleşme türleri belirli ve belirsiz süreli iş sözleşmelerinin birer alt türü niteliğindedir.
ASGARİ SÜRELİ VE AZAMİ SÜRELİ İŞ SÖZLEŞMELERİ
Asgari Süreli İş Sözleşmeleri
Asgari süreli iş sözleşmelerinde işçi ve işveren bildirimli fesih (süreli fesih ) hakkını sınırlandırmaktadır. Bildirimli fesih hakkı, belirsiz süreli iş sözleşmelerinde vardır.
Yani asgari süre, belirsiz süreli iş sözleşmelerine konabilir. Sonuç olarak taraflar belirsiz süreli iş sözleşmesinde bildirim hakkını asgari süre boyunca kısıtlamaktadırlar. Yani taraflar konan asgari süre boyunca süreli fesih yoluyla sözleşmeyi sonlandırmayacaklarını birbirlerine taahhüt etmiş olmaktadırlar.
Ancak bu bildirimli fesih yoluyla sözleşmenin sona erdirilmesinde geçerli bir husustur. Dolayısıyla asgari süre boyunca tarafların haklı nedeni olursa derhal fesih haklarını kullanabilirler.
Asgari süreli iş sözleşmeleri esasında belirsiz süreli iş sözleşmeleridir. Belirsiz süreli iş sözleşmelerinden hiçbir farkı yoktur.
Tek farkı tarafların asgari süre boyunca bildirimli fesih yoluyla sözleşmeyi sona erdirmeyeceklerini taahhüt etmeleridir. Dolayısıyla belirsiz süreli iş sözleşmeleri için geçerli olan tüm hususlar bu sözleşme türü için de geçerli olacaktır.
Azami Süreli İş Sözleşmeleri
Tarafların iş sözleşmesinin “en fazla şu tarihe kadar devam eder” diyerek yaptıkları sözleşme türüdür.
Esasında taraflar bir tarih belirleyerek ve sözleşmenin ne zaman biteceğini aşağı yukarı kestirecek duruma gelerek belirli süreli iş sözleşmesi yapmışlar gibi dursa da azami süreli iş sözleşmeleri belirli süreli iş sözleşmesinden farklıdır. Çünkü belirli süreli iş sözleşmesinde sözleşmenin devam edeceği süre biteceği süre belirlidir.
Ancak azami süreli iş sözleşmesinde taraflar sözleşmenin en fazla ne zamana kadar devam edeceğini belirlemektedirler ve azami süreden önce bildirimli fesih yoluyla sözleşmeyi sona erdirebilirler.
Ancak belirli süreli iş sözleşmelerinde süreli fesih söz konusu olmayıp taraflar fesih için ya haklı nedene sahip olmalılar ya da sürenin sonunu beklemek durumundadırlar.
Bu kapsamda özelliklerine bakıldığında Azami süreli iş sözleşmelerinin karma tipli iş sözleşmeleri olduğu söylenebilir.
Hem belirli süreli iş sözleşmesine hem de belirsiz süreli iş sözleşmesine benzemekte ve ikisinin de özelliklerini taşımaktadır.
Dolayısıyla azami süreli iş sözleşmesi yapılabilmesi için tarafların esaslı nedeni objektif nedeni olmalıdır. Ancak bu noktada belirli süreli iş sözleşmesinden farklı olarak belirsiz süreli iş sözleşmesindeki gibi taraflar birbirine bildirimli fesih hakkı tanımaktadır.
ÖRNEK: Bir inşaat işi için iş sahibi şirket ile bekçi arasında iş sözleşmesi akdedildi. Objektif neden var. Belirli süreli iş sözleşmesi yaptılar. Öngörülebilirlik de tamam diyelim. Hatta tarih kaydı bile koydular. Ancak “işbu iş sözleşmesi belirlenen tarihten önce bildirimli fesih yoluyla sona erdirilir.” Şeklinde de bir ibare koydular. Bu durumda azami süreli iş sözleşmesi yapmış olurlar.
